wymagania edukacyjne geografia klasa 7 Drukuj

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy 7 szkoły podstawowej,
spójne z Programem nauczania geografii w szkole podstawowejPlaneta Nowa autorstwa Ewy Marii Tuz i Barbary Dziedzic

Wymagania na poszczególne oceny[1]

konieczne

(ocena dopuszczająca)

podstawowe

(ocena dostateczna)

rozszerzające

(ocena dobra)

dopełniające

(ocena bardzo dobra)

wykraczające

(ocena celująca)

1. Środowisko przyrodnicze Polski

Uczeń:

  • podaje cechy położenia Polski w Europie na podstawie mapy ogólnogeograficznej
  • podaje całkowitą powierzchnię Polski
  • wymienia kraje sąsiadujące z Polską
    i wskazuje je na mapie
  • wymienia najważniejsze wydarzenia

z przeszłości geologicznej Polski

  • wyjaśnia znaczenie terminów: plejstocen, holocen
  • wyjaśnia znaczenie terminu rzeźba polodowcowa (glacjalna)
  • wymienia formy terenu utworzone
    na obszarze Polski przez lądolód skandynawski
  • wymienia pasy rzeźby terenu Polski
    i wskazuje je na mapie
  • wymienia główne rodzaje skał
  • wyjaśnia znaczenie terminów: ciśnienie atmosferyczne, niż baryczny, wyż baryczny
  • wymienia cechy klimatu morskiego
    i klimatu kontynentalnego
  • podaje nazwy mas powietrza napływających nad terytorium Polski
  • wymienia elementy klimatu
  • wyjaśnia znaczenie terminu średnia dobowa temperatura powietrza
  • wymienia czynniki, które warunkują zróżnicowanie temperatury powietrza
    i wielkość opadów w Polsce
  • określa przeważający kierunek wiatrów w Polsce
  • wyjaśnia znaczenie terminu przepływ
  • wyjaśnia znaczenie terminów: źródło, rzeka główna, dopływ, system rzeczny, dorzecze, zlewisko, ujście deltowe, ujście lejkowate
  • wskazuje na mapie główne rzeki Europy i Polski
  • wyjaśnia znaczenie terminów: powódź, dolina rzeczna, koryto rzeczne, obszar zalewowy, sztuczny zbiornik wodny, retencja naturalna
  • wymienia przyczyny powodzi w Polsce
  • określa na podstawie mapy ogólnogeograficznej położenie Morza Bałtyckiego
  • wskazuje na mapie Morza Bałtyckiego jego największe zatoki, wyspy i cieśniny
  • omawia linię brzegową Bałtyku
  • podaje główne cechy fizyczne Bałtyku
  • wyjaśnia znaczenie terminów: gleba, czynniki glebotwórcze, poziomy glebowe
  • wymienia typy gleb w Polsce
  • wyjaśnia znaczenie terminu lesistość
  • wymienia różne rodzaje lasów w Polsce
  • wymienia formy ochrony przyrody
    w Polsce
  • wskazuje parki narodowe na mapie Polski

Uczeń:

  • omawia cechy położenia Europy i Polski na podstawie mapy ogólnogeograficznej
  • opisuje granicę między Europą a Azją
    na podstawie mapy ogólnogeograficznej Europy
  • odczytuje szerokość geograficzną
    i długość geograficzną wybranych punktów na mapie Polski i Europy
  • wskazuje na mapie przebieg granic Polski
  • omawia proces powstawania gór
  • wymienia ruchy górotwórcze, które zachodziły w Europie i w Polsce
  • wymienia i wskazuje na mapie ogólnogeograficznej góry fałdowe, zrębowe oraz wulkaniczne w Europie
    i w Polsce
  • omawia zlodowacenia na obszarze Polski
  • opisuje nizinne i górskie formy polodowcowe
  • porównuje krzywą hipsograficzną Polski i Europy
  • dokonuje podziału surowców mineralnych
  • podaje cechy klimatu Polski
  • podaje zróżnicowanie długości okresu wegetacyjnego w Polsce na podstawie mapy tematycznej
  • opisuje wody powierzchniowe Europy na podstawie mapy ogólnogeograficznej
  • rozpoznaje typy ujść rzecznych
  • opisuje zjawisko powodzi
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Polski obszary zagrożone powodzią
  • wskazuje na mapie Polski rozmieszczenie największych sztucznych zbiorników wodnych
  • omawia wielkość i głębokość Bałtyku
  • charakteryzuje temperaturę wód oraz zasolenie Bałtyku na tle innych mórz świata
  • opisuje świat roślin i zwierząt Bałtyku
  • opisuje wybrane typy gleb w Polsce
  • przedstawia na podstawie mapy tematycznej rozmieszczenie gleb
    na obszarze Polski
  • omawia na podstawie danych statystycznych wskaźnik lesistości Polski
  • omawia strukturę gatunkową lasów
    w Polsce
  • podaje przykłady rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych i pomników przyrody na obszarze wybranego regionu
  • charakteryzuje wybrane parki narodowe w Polsce

Uczeń:

  • oblicza rozciągłość południkową
    oraz rozciągłość równoleżnikową Europy i Polski
  • opisuje dzieje Ziemi
  • wyjaśnia, jak powstał węgiel kamienny
  • charakteryzuje na podstawie map geologicznych obszar Polski na tle struktur geologicznych Europy
  • opisuje cechy różnych typów genetycznych gór
  • przedstawia współczesne obszary występowania lodowców na Ziemi
    i wskazuje je na mapie ogólnogeograficznej świata
  • charakteryzuje działalność rzeźbotwórczą lądolodu i lodowców górskich na obszarze Polski
  • omawia na podstawie mapy ogólnogeograficznej cechy ukształtowania powierzchni Europy
    i Polski
  • opisuje rozmieszczenie surowców mineralnych w Polsce na podstawie mapy tematycznej
  • omawia warunki klimatyczne w Europie
  • charakteryzuje czynniki kształtujące klimat w Polsce
  • omawia wpływ głównych mas powietrza na klimat i pogodę w Polsce
  • odczytuje wartości temperatury powietrza i wielkość opadów atmosferycznych z klimatogramów
  • wyjaśnia, jak powstają najważniejsze wiatry lokalne w Polsce
  • wyjaśnia, na czym polega asymetria dorzeczy Wisły i Odry
  • opisuje na podstawie mapy cechy oraz walory Wisły i Odry
  • wymienia czynniki sprzyjające powodziom w Polsce
  • określa rolę przeciwpowodziową sztucznych zbiorników
  • charakteryzuje i rozpoznaje typy wybrzeży Bałtyku
  • omawia powstawanie gleby
  • wyróżnia najważniejsze cechy wybranych typów gleb na podstawie profili glebowych
  • omawia funkcje lasów
  • omawia na podstawie mapy Polski przestrzenne zróżnicowanie lesistości
    w Polsce
  • ocenia rolę parków narodowych
    i innych form ochrony przyrody
    w zachowaniu naturalnych walorów środowiska przyrodniczego

Uczeń:

  • rozróżnia konsekwencje położenia geograficznego oraz politycznego Polski
  • charakteryzuje jednostki geologiczne Polski
  • wskazuje na mapach Europy i Polski obszary, na których występowały ruchy górotwórcze
  • przedstawia proces powstawania lodowców
  • wykazuje pasowość rzeźby terenu Polski
  • przedstawia czynniki kształtujące rzeźbę powierzchni Polski
  • rozpoznaje główne skały występujące
    na terenie Polski
  • podaje przykłady gospodarczego wykorzystania surowców mineralnych
    w Polsce
  • opisuje pogodę kształtowaną przez główne masy powietrza napływające nad teren Polski
  • opisuje na podstawie map tematycznych rozkład temperatury powietrza oraz opadów atmosferycznych w Polsce
  • omawia ważniejsze typy jezior w Polsce
  • analizuje konsekwencje stosowania różnych metod ochrony przeciwpowodziowej
  • omawia największe powodzie w Polsce
    i ich skutki
  • omawia niszczącą i budującą działalność Bałtyku
  • omawia procesy i czynniki glebotwórcze
  • opisuje typy lasów w Polsce
  • opisuje unikalne na skalę światową obiekty przyrodnicze objęte ochroną
    na terenie Polski

 

Uczeń:

  • wykazuje konsekwencje rozciągłości południkowej i rozciągłości równoleżnikowej Polski i Europy
  • wykazuje zależność między występowaniem ruchów górotwórczych w Europie a współczesnym ukształtowaniem powierzchni Polski
  • wykazuje zależność między występowaniem zlodowaceń w Europie a współczesnym ukształtowaniem powierzchni Polski
  • opisuje wpływ wydobycia surowców mineralnych na środowisko przyrodnicze
  • wykazuje wpływ zmienności pogody
    w Polsce na rolnictwo, transport
    i turystykę
  • ocenia znaczenie gospodarcze rzek
    i jezior w Polsce
  • omawia na wybranych przykładach wpływ wylesiania dorzeczy, regulacji koryt rzecznych, stanu wałów przeciwpowodziowych, zabudowy obszarów zalewowych i sztucznych zbiorników wodnych na wezbrania oraz występowanie i skutki powodzi w Polsce
  • wymienia główne źródła zanieczyszczeń Morza Bałtyckiego
  • ocenia przydatność przyrodniczą
    i gospodarczą lasów w Polsce
  • podaje argumenty przemawiające
    za koniecznością zachowania walorów dziedzictwa przyrodniczego
  • planuje wycieczkę do parku narodowego lub rezerwatu przyrody

 

2. Ludność i urbanizacja w Polsce

Uczeń:

  • wymienia nazwy państw sąsiadujących
    z Polską
  • wskazuje na mapie administracyjnej Polski poszczególne województwa i ich stolice
  • wyjaśnia znaczenie terminów: przyrost naturalny, współczynnik przyrostu naturalnego, wyż demograficzny, niż demograficzny
  • wymienia na podstawie danych statystycznych państwa o różnym współczynniku przyrostu naturalnego
    w Europie
  • wyjaśnia znaczenie terminów: piramida płci i wieku, średnia długość trwania życia
  • odczytuje dane dotyczące struktury płci i wieku oraz średniej długości trwania życia w Polsce na podstawie danych statystycznych
    • wyjaśnia znaczenie terminu gęstość zaludnienia
    • wymienia czynniki wpływające
      na rozmieszczenie ludności w Polsce
    • wyjaśnia znaczenie terminów: migracja, emigracja, imigracja, saldo migracji, przyrost rzeczywisty, współczynnik przyrostu rzeczywistego
    • wyjaśnia znaczenie terminu migracje wewnętrzne
    • wymienia przyczyny migracji wewnętrznych
    • odczytuje dane dotyczące wielkości
      i kierunków emigracji z Polski
    • wymienia główne skupiska Polonii
    • wymienia mniejszości narodowe
      w Polsce
    • wskazuje na mapie Polski regiony zamieszkiwane przez mniejszości narodowe
    • wyjaśnia znaczenie terminów: struktura zatrudnienia, bezrobocie, stopa bezrobocia, ludność aktywna zawodowo
    • odczytuje z danych statystycznych wielkość zatrudnienia w poszczególnych sektorach gospodarki
    • odczytuje z mapy zróżnicowanie przestrzenne bezrobocia w Polsce
      i w Europie
    • wyjaśnia znaczenie terminów: miasto, wskaźnik urbanizacji, aglomeracja monocentryczna, aglomeracja policentryczna (konurbacja)
    • wymienia największe miasta Polski
      i wskazuje je na mapie
    • wymienia funkcje miast
    • odczytuje z danych statystycznych wskaźnik urbanizacji w Polsce
      i w wybranych krajach Europy
  • wymienia przyczyny migracji do stref podmiejskich
  • wymienia przyczyny wyludniania się wsi oddalonych od dużych miast

Uczeń:

  • wymienia przykłady terytoriów zależnych należących do państw europejskich
  • prezentuje na podstawie danych statystycznych zmiany liczby ludności Europy i Polski po II wojnie światowej
  • omawia na podstawie wykresu przyrost naturalny w Polsce w latach 1946–2018
  • omawia przestrzenne zróżnicowanie współczynnika przyrostu naturalnego
    w Polsce
  • omawia na podstawie danych statystycznych średnią długość trwania życia Polaków na tle europejskich społeczeństw
  • wyjaśnia, czym są ekonomiczne grupy wieku
  • wyjaśnia przyczyny zróżnicowania gęstości zaludnienia w Polsce
  • omawia na podstawie mapy tematycznej przestrzenne zróżnicowanie gęstości zaludnienia
    w Polsce
  • podaje najważniejsze cechy migracji wewnętrznych w Polsce
  • wymienia główne przyczyny migracji zagranicznych w Polsce
  • określa kierunki napływu imigrantów
    do Polski
  • wskazuje na mapie województw podlaskiego i zachodniopomorskiego obszary o dużym wzroście liczby ludności
  • charakteryzuje mniejszości narodowe, mniejszości etniczne i społeczności etniczne w Polsce
  • podaje przyczyny bezrobocia w Polsce
  • porównuje wielkość bezrobocia
    w Polsce i innych krajach europejskich na podstawie danych statystycznych
  • podaje przyczyny rozwoju największych miast w Polsce
  • podaje przykłady miast o różnych funkcjach w Polsce
  • wymienia typy zespołów miejskich
    w Polsce i podaje ich przykłady
  • wskazuje różnice między aglomeracją monocentryczną a aglomeracją policentryczną
  • omawia przyczyny migracji do stref podmiejskich

Uczeń:

  • omawia zmiany na mapie politycznej Europy w drugiej połowie XX w.
  • oblicza współczynnik przyrostu naturalnego
  • podaje przyczyny zróżnicowania przyrostu naturalnego w Europie
    i w Polsce
  • omawia czynniki wpływające na liczbę urodzeń w Polsce
  • porównuje udział poszczególnych grup wiekowych ludności w Polsce na podstawie danych statystycznych
  • oblicza wskaźnik gęstości zaludnienia Polski
  • opisuje na podstawie mapy cechy rozmieszczenia ludności w Polsce
  • opisuje skutki migracji zagranicznych
    w Polsce
  • porównuje przyrost rzeczywisty ludności w Polsce i w wybranych państwach Europy
  • omawia przyczyny migracji wewnętrznych w Polsce
  • wskazuje na mapie województw podlaskiego i zachodniopomorskiego gminy o dużym spadku liczby ludności
  • analizuje współczynnik salda migracji
    na przykładzie województw zachodniopomorskiego i podlaskiego
  • porównuje strukturę narodowościową ludności Polski ze strukturą narodowościową ludności w wybranych państwach europejskich
  • określa na podstawie danych statystycznych różnice między strukturą zatrudnienia ludności w poszczególnych województwach
  • porównuje stopę bezrobocia
    w wybranych krajach europejskich
  • charakteryzuje funkcje wybranych miast w Polsce
  • omawia przyczyny rozwoju miast
    w Polsce
  • porównuje wskaźnik urbanizacji
    w Polsce i wybranych krajach Europy
  • analizuje rozmieszczenie oraz wielkość miast w Polsce
  • omawia na podstawie map tematycznych zmiany liczby ludności
    w strefach podmiejskich Krakowa
    i Warszawy

 

 

Uczeń:

  • omawia podział administracyjny Polski
  • omawia na podstawie danych statystycznych uwarunkowania przyrostu naturalnego w Polsce na tle Europy
  • omawia strukturę płci i strukturę wieku ludności Polski na tle tych struktur w wybranych państwach europejskich na podstawie piramidy płci i wieku
  • omawia przyrodnicze i pozaprzyrodnicze czynniki wpływające na rozmieszczenie ludności w wybranych państwach Europy i Polski
  • oblicza przyrost rzeczywisty i współczynnik przyrostu rzeczywistego w Polsce
  • charakteryzuje skutki migracji wewnętrznych w Polsce
  • wyjaśnia wpływ migracji na strukturę wieku ludności obszarów wiejskich
  • omawia przyczyny rozmieszczenia mniejszości narodowych w Polsce
  • przedstawia strukturę wyznaniową Polaków na tle innych państw Europy
  • omawia strukturę zatrudnienia wg działów gospodarki w poszczególnych województwach
  • analizuje wielkość miast w Polsce i ich rozmieszczenie wg grup wielkościowych
  • omawia pozytywne i negatywne skutki urbanizacji
  • omawia wpływ migracji do stref podmiejskich na przekształcenie struktury demograficznej okolic Krakowa i Warszawy
  • określa zmiany w użytkowaniu
    i zagospodarowaniu stref podmiejskich na przykładzie Krakowa i Warszawy

 

 

Uczeń:

  • analizuje na podstawie dostępnych źródeł ekonomiczne skutki utrzymywania się niskich lub ujemnych wartości współczynnika przyrostu naturalnego w krajach Europy i Polski
  • analizuje konsekwencje starzenia się społeczeństwa europejskiego
  • analizuje skutki nierównomiernego rozmieszczenia ludności w Polsce
  • ocenia skutki migracji zagranicznych
    w Polsce i w Europie
  • ukazuje na wybranych przykładach wpływ procesów migracyjnych
    na strukturę wieku i zmiany zaludnienia obszarów wiejskich
  • omawia na podstawie dostępnych źródeł problemy mniejszości narodowych w Europie i w Polsce
  • analizuje na podstawie dostępnych źródeł skutki bezrobocia w Polsce
  • omawia na podstawie dostępnych źródeł zmiany zachodzące w procesie urbanizacji w Polsce po II wojnie światowej
  • identyfikuje na wybranych przykładach związki między rozwojem dużych miast a zmianami w użytkowaniu
    i zagospodarowaniu terenu, w stylu zabudowy oraz w strukturze demograficznej w strefach podmiejskich

 

3. Rolnictwo i przemysł Polski

Uczeń:

  • wymienia funkcje rolnictwa
  • wymienia przyrodnicze
    i pozaprzyrodnicze warunki rozwoju rolnictwa w Polsce
  • wymienia na podstawie map tematycznych regiony rolnicze w Polsce
  • wyjaśnia znaczenie terminów: plon, zbiór, areał
  • wymienia główne uprawy w Polsce
  • wskazuje na mapie główne obszary upraw w Polsce
  • wyjaśnia znaczenie terminów: chów, pogłowie
  • wymienia główne zwierzęta gospodarskie w Polsce
  • wskazuje na mapie obszary chowu zwierząt gospodarskich
  • dokonuje podziału przemysłu na sekcje
    i działy
  • wymienia funkcje przemysłu
  • wymienia podstawowe cechy gospodarki centralnie sterowanej
    i gospodarki rynkowej
  • wymienia źródła energii
  • wymienia typy elektrowni
  • wskazuje na mapie największe elektrownie w Polsce
  • wymienia główne źródła energii
    w województwach pomorskim i łódzkim
  • wymienia największe porty morskie
    w Polsce i wskazuje je na mapie
  • wymienia źródła zanieczyszczeń środowiska przyrodniczego
  • podaje przyczyny kwaśnych opadów

Uczeń:

  • opisuje warunki przyrodnicze
    i pozaprzyrodnicze rozwoju rolnictwa
    w Polsce
  • prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę wielkościową gospodarstw rolnych w Polsce
  • przedstawia znaczenie gospodarcze głównych upraw w Polsce
  • prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę upraw w Polsce
  • wymienia główne rejony warzywnictwa
    i sadownictwa w Polsce
  • przedstawia znaczenie gospodarcze produkcji zwierzęcej w Polsce
  • wymienia czynniki lokalizacji chowu bydła, trzody chlewnej i drobiu w Polsce
  • omawia cechy polskiego przemysłu
  • wymienia przyczyny zmian w strukturze przemysłu Polski
  • omawia cechy gospodarki Polski przed 1989 rokiem i po nim
  • lokalizuje na mapie Polski elektrownie cieplne, wodne i niekonwencjonalne
  • opisuje wielkość produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych
  • podaje przyczyny rozwoju energetyki wiatrowej i słonecznej
    w województwach pomorskim i łódzkim
  • opisuje na podstawie danych statystycznych wielkość przeładunków w polskich portach morskich
  • omawia rodzaje zanieczyszczeń i ich źródła

Uczeń:

  • przedstawia rolnictwo jako sektor gospodarki oraz jego rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju
  • charakteryzuje regiony rolnicze
    o najkorzystniejszych warunkach
    do produkcji rolnej w Polsce
  • przedstawia strukturę użytkowania ziemi w Polsce na tle innych krajów Europy
  • prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę chowu zwierząt gospodarskich w Polsce
  • przedstawia przemysł jako sektor gospodarki i jego rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju
  • opisuje rozmieszczenie przemysłu
    w Polsce
  • omawia strukturę zatrudnienia
    w konurbacji katowickiej i aglomeracji łódzkiej przed 1989 rokiem
  • prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę produkcji energii elektrycznej w Polsce na tle wybranych krajów Europy
  • wyjaśnia wpływ warunków pozaprzyrodniczych na wykorzystanie OZE w województwach pomorskim
    i łódzkim
  • opisuje na podstawie danych statystycznych strukturę przeładunków w polskich portach morskich
  • opisuje strukturę połowów ryb w Polsce
  • charakteryzuje wpływ poszczególnych sektorów gospodarki na stan środowiska
  • wymienia źródła zanieczyszczeń komunalnych

Uczeń:

  • omawia poziom mechanizacji
    i chemizacji rolnictwa w Polsce
  • charakteryzuje czynniki wpływające
    na rozmieszczenie upraw w Polsce
  • porównuje produkcję roślinną w Polsce na tle produkcji w innych krajach Europy
  • porównuje produkcję zwierzęcą
    w Polsce na tle produkcji w innych krajach Europy
  • omawia rozwój przemysłu w Polsce
    po II wojnie światowej
  • analizuje przyczyny i skutki restrukturyzacji polskiego przemysłu
  • opisuje zmiany, które zaszły
    w strukturze produkcji po 1989 roku
    w konurbacji katowickiej i aglomeracji łódzkiej
  • omawia na podstawie dostępnych źródeł zmiany zachodzące współcześnie w polskiej energetyce
  • wymienia korzyści płynące
    z wykorzystania źródeł odnawialnych
    do produkcji energii
  • analizuje dane statystyczne dotyczące liczby farm wiatrowych w Łódzkiem
    i Pomorskiem
  • określa na podstawie dostępnych źródeł uwarunkowania rozwoju gospodarki morskiej w Polsce
  • omawia rozwój przemysłu stoczniowego w Polsce
  • analizuje na podstawie danych statystycznych stopień zanieczyszczenia wód śródlądowych
  • omawia skutki zanieczyszczenia środowiska naturalnego

Uczeń:

  • przedstawia korzyści dla polskiego rolnictwa wynikające z członkostwa naszego kraju w Unii Europejskiej
  • dokonuje na podstawie danych statystycznych analizy zmian pogłowia wybranych zwierząt gospodarskich
    w Polsce po 2000 roku i wyjaśnia ich przyczyny
  • wykazuje na podstawie dostępnych źródeł wpływ przemian politycznych
    i gospodarczych w Polsce po 1998 roku na zmiany struktury zatrudnienia
    w wybranych regionach kraju
  • analizuje na wybranych przykładach warunki przyrodnicze
    i pozaprzyrodnicze sprzyjające produkcji energii ze źródeł odnawialnych
    i nieodnawialnych lub ograniczające tę produkcję oraz określa ich wpływ
    na rozwój energetyki
  • przedstawia perspektywy rozwoju gospodarki morskiej w Polsce
  • ustala na podstawie dostępnych źródeł, w których regionach w Polsce występuje największe zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego

4. Usługi w Polsce

Uczeń:

  • podaje przykłady różnych rodzajów usług w Polsce
  • wyjaśnia znaczenie terminu komunikacja
  • wyróżnia rodzaje transportu w Polsce
  • wskazuje na mapie Polski porty morskie oraz lotnicze
  • wyróżnia rodzaje łączności
  • wyjaśnia znaczenie terminów: centra logistyczne, spedycja
  • wyjaśnia znaczenie terminów: eksport, import, bilans handlu zagranicznego
  • wymienia państwa będące głównymi partnerami handlowymi Polski
  • wyjaśnia znaczenie terminów: turystyka, walory turystyczne, infrastruktura turystyczna
  • wymienia regiony turystyczne Polski
    i wskazuje je na mapie
  • wymienia główne atrakcje turystyczne wybrzeża Bałtyku i Małopolski
  • Uczeń:
  • omawia zróżnicowanie usług w Polsce
  • omawia rodzaje transportu lądowego
    w Polsce
  • omawia na podstawie map tematycznych gęstość dróg kołowych
    w Polsce
  • omawia na podstawie mapy tematycznej gęstość sieci kolejowej
    w Polsce
  • omawia na podstawie danych statystycznych stan morskiej floty transportowej w Polsce
  • omawia na podstawie mapy sieć autostrad i dróg ekspresowych
  • wymienia towary, które dominują
    w polskim handlu zagranicznym
  • wymienia rodzaje usług, które rozwijają się dzięki wzrostowi ruchu turystycznego
  • omawia czynniki rozwoju turystyki
  • wymienia polskie obiekty znajdujące się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO i wskazuje je na mapie

Uczeń:

  • przedstawia usługi jako sektor gospodarki oraz ich rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju
  • charakteryzuje udział poszczególnych rodzajów transportu w przewozach pasażerów i ładunków
  • omawia ruch pasażerski w portach lotniczych Polski
  • podaje przyczyny nierównomiernego dostępu do środków łączności
    na terenie Polski
  • wymienia główne inwestycje przemysłowe we Wrocławiu i w jego okolicach
  • wskazuje na mapie tematycznej przykłady miejsc, w których przebieg autostrad i dróg ekspresowych sprzyja powstawaniu centrów logistycznych
  • przedstawia przyczyny niskiego salda bilansu handlu zagranicznego w Polsce
  • charakteryzuje polskie obiekty znajdujące się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO
  • charakteryzuje na przykładach walory turystyczne Polski
  • wskazuje na mapie położenie głównych atrakcji wybrzeża Bałtyku i Małopolski

Uczeń:

  • wyjaśnia przyczyny zróżnicowania sieci transportowej w Polsce
  • określa znaczenie transportu w rozwoju gospodarczym Polski
  • prezentuje na podstawie dostępnych źródeł problemy polskiego transportu wodnego i lotniczego
  • określa znaczenie łączności w rozwoju gospodarczym Polski
  • omawia rolę transportu morskiego
    w rozwoju innych działów gospodarki
  • ocenia znaczenie handlu zagranicznego dla polskiej gospodarki
  • analizuje na podstawie dostępnych źródeł wpływy z turystyki w Polsce
    i w wybranych krajach Europy
  • ocenia na podstawie dostępnych źródeł atrakcyjność turystyczną wybranego regionu Polski
  • analizuje dane statystyczne dotyczące ruchu turystycznego nad Morzem Bałtyckim i w Krakowie
  • określa wpływ walorów przyrodniczych wybrzeża Bałtyku oraz dziedzictwa kulturowego Małopolski na rozwój turystyki na tych obszarach

Uczeń:

  • identyfikuje związki między przebiegiem autostrad a lokalizacją przedsiębiorstw przemysłowych oraz centrów logistycznych i handlowych
    na wybranym obszarze kraju
  • identyfikuje związki między transportem morskim a lokalizacją inwestycji przemysłowych i usługowych
    na przykładzie Trójmiasta
  • podaje przykłady sukcesów polskich firm na arenie międzynarodowej
  • ocenia na podstawie dostępnych źródeł poziom rozwoju turystyki zagranicznej
    w Polsce na tle innych krajów Europy
  • omawia na podstawie dostępnych źródeł zmiany, które zaszły
    w geograficznych kierunkach wymiany międzynarodowej Polski

 

 

5. Mój region i moja mała ojczyzna

Uczeń:

  • wyjaśnia znaczenie terminu region
  • wskazuje położenie swojego regionu
    na mapie ogólnogeograficznej Polski
  • wymienia i wskazuje na mapie ogólnogeograficznej sąsiednie regiony
  • wymienia najważniejsze walory przyrodnicze regionu
  • wyjaśnia znaczenie terminu mała ojczyzna
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Polski, na mapie topograficznej lub
    na planie miasta obszar małej ojczyzny
  • przedstawia źródła informacji o małej ojczyźnie
  • wymienia walory środowiska geograficznego małej ojczyzny

 

Uczeń:

  • charakteryzuje środowisko przyrodnicze regionu oraz określa jego główne cechy na podstawie map tematycznych
  • rozpoznaje skały występujące
    w regionie miejsca zamieszkania
  • wyróżnia najważniejsze cechy gospodarki regionu na podstawie danych statystycznych i map tematycznych
  • określa obszar utożsamiany z własną małą ojczyzną jako symboliczną przestrzenią w wymiarze lokalnym
  • rozpoznaje w terenie obiekty charakterystyczne dla małej ojczyzny
    i decydujące o jej atrakcyjności

 

Uczeń:

  • wyjaśnia uwarunkowania zróżnicowania środowiska przyrodniczego w swoim regionie
  • analizuje genezę rzeźby terenu swojego regionu
  • prezentuje główne cechy struktury demograficznej ludności regionu
  • prezentuje główne cechy gospodarki regionu
  • opisuje walory środowiska geograficznego małej ojczyzny
  • omawia historię małej ojczyzny
    na podstawie dostępnych źródeł

 

Uczeń:

  • przedstawia w dowolnej formie (np. prezentacji multimedialnej, plakatu, wystawy fotograficznej) przyrodnicze
    i kulturowe walory swojego regionu
  • prezentuje na podstawie informacji wyszukanych w różnych źródłach
    i w dowolnej formie (np. prezentacji multimedialnej, plakatu, wystawy fotograficznej) atrakcyjność osadniczą oraz gospodarczą małej ojczyzny jako miejsca zamieszkania i rozwoju określonej działalności gospodarczej

 

Uczeń:

  • projektuje na podstawie wyszukanych informacji trasę wycieczki krajoznawczej po własnym regionie
  • wykazuje na podstawie obserwacji terenowych przeprowadzonych
    w wybranym miejscu własnego regionu zależności między elementami środowiska geograficznego
  • planuje wycieczkę po swojej małej ojczyźnie
  • projektuje na podstawie własnych obserwacji terenowych działania służące zachowaniu walorów środowiska geograficznego (przyrodniczego i kulturowego) oraz poprawie warunków życia lokalnej społeczności
  • podaje przykłady osiągnięć Polaków
    w różnych dziedzinach życia społeczno-
    -gospodarczego na arenie międzynarodowej



[1] Szarym kolorem oznaczono dodatkowe wymagania edukacyjne.

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy 7 szkoły podstawowej,
spójne z Programem nauczania geografii w szkole podstawowejPlaneta Nowa autorstwa Ewy Marii Tuz i Barbary Dziedzic

Wymagania na poszczególne oceny[1]

konieczne

(ocena dopuszczająca)

podstawowe

(ocena dostateczna)

rozszerzające

(ocena dobra)

dopełniające

(ocena bardzo dobra)

wykraczające

(ocena celująca)

1. Środowisko przyrodnicze Polski

Uczeń:

  • podaje cechy położenia Polski w Europie na podstawie mapy ogólnogeograficznej
  • podaje całkowitą powierzchnię Polski
  • wymienia kraje sąsiadujące z Polską
    i wskazuje je na mapie
  • wymienia najważniejsze wydarzenia

z przeszłości geologicznej Polski

  • wyjaśnia znaczenie terminów: plejstocen, holocen
  • wyjaśnia znaczenie terminu rzeźba polodowcowa (glacjalna)
  • wymienia formy terenu utworzone
    na obszarze Polski przez lądolód skandynawski
  • wymienia pasy rzeźby terenu Polski
    i wskazuje je na mapie
  • wymienia główne rodzaje skał
  • wyjaśnia znaczenie terminów: ciśnienie atmosferyczne, niż baryczny, wyż baryczny
  • wymienia cechy klimatu morskiego
    i klimatu kontynentalnego
  • podaje nazwy mas powietrza napływających nad terytorium Polski
  • wymienia elementy klimatu
  • wyjaśnia znaczenie terminu średnia dobowa temperatura powietrza
  • wymienia czynniki, które warunkują zróżnicowanie temperatury powietrza
    i wielkość opadów w Polsce
  • określa przeważający kierunek wiatrów w Polsce
  • wyjaśnia znaczenie terminu przepływ
  • wyjaśnia znaczenie terminów: źródło, rzeka główna, dopływ, system rzeczny, dorzecze, zlewisko, ujście deltowe, ujście lejkowate
  • wskazuje na mapie główne rzeki Europy i Polski
  • wyjaśnia znaczenie terminów: powódź, dolina rzeczna, koryto rzeczne, obszar zalewowy, sztuczny zbiornik wodny, retencja naturalna
  • wymienia przyczyny powodzi w Polsce
  • określa na podstawie mapy ogólnogeograficznej położenie Morza Bałtyckiego
  • wskazuje na mapie Morza Bałtyckiego jego największe zatoki, wyspy i cieśniny
  • omawia linię brzegową Bałtyku
  • podaje główne cechy fizyczne Bałtyku
  • wyjaśnia znaczenie terminów: gleba, czynniki glebotwórcze, poziomy glebowe
  • wymienia typy gleb w Polsce
  • wyjaśnia znaczenie terminu lesistość
  • wymienia różne rodzaje lasów w Polsce
  • wymienia formy ochrony przyrody
    w Polsce
  • wskazuje parki narodowe na mapie Polski

Uczeń:

  • omawia cechy położenia Europy i Polski na podstawie mapy ogólnogeograficznej
  • opisuje granicę między Europą a Azją
    na podstawie mapy ogólnogeograficznej Europy
  • odczytuje szerokość geograficzną
    i długość geograficzną wybranych punktów na mapie Polski i Europy
  • wskazuje na mapie przebieg granic Polski
  • omawia proces powstawania gór
  • wymienia ruchy górotwórcze, które zachodziły w Europie i w Polsce
  • wymienia i wskazuje na mapie ogólnogeograficznej góry fałdowe, zrębowe oraz wulkaniczne w Europie
    i w Polsce
  • omawia zlodowacenia na obszarze Polski
  • opisuje nizinne i górskie formy polodowcowe
  • porównuje krzywą hipsograficzną Polski i Europy
  • dokonuje podziału surowców mineralnych
  • podaje cechy klimatu Polski
  • podaje zróżnicowanie długości okresu wegetacyjnego w Polsce na podstawie mapy tematycznej
  • opisuje wody powierzchniowe Europy na podstawie mapy ogólnogeograficznej
  • rozpoznaje typy ujść rzecznych
  • opisuje zjawisko powodzi
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Polski obszary zagrożone powodzią
  • wskazuje na mapie Polski rozmieszczenie największych sztucznych zbiorników wodnych
  • omawia wielkość i głębokość Bałtyku
  • charakteryzuje temperaturę wód oraz zasolenie Bałtyku na tle innych mórz świata
  • opisuje świat roślin i zwierząt Bałtyku
  • opisuje wybrane typy gleb w Polsce
  • przedstawia na podstawie mapy tematycznej rozmieszczenie gleb
    na obszarze Polski
  • omawia na podstawie danych statystycznych wskaźnik lesistości Polski
  • omawia strukturę gatunkową lasów
    w Polsce
  • podaje przykłady rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych i pomników przyrody na obszarze wybranego regionu
  • charakteryzuje wybrane parki narodowe w Polsce

Uczeń:

  • oblicza rozciągłość południkową
    oraz rozciągłość równoleżnikową Europy i Polski
  • opisuje dzieje Ziemi
  • wyjaśnia, jak powstał węgiel kamienny
  • charakteryzuje na podstawie map geologicznych obszar Polski na tle struktur geologicznych Europy
  • opisuje cechy różnych typów genetycznych gór
  • przedstawia współczesne obszary występowania lodowców na Ziemi
    i wskazuje je na mapie ogólnogeograficznej świata
  • charakteryzuje działalność rzeźbotwórczą lądolodu i lodowców górskich na obszarze Polski
  • omawia na podstawie mapy ogólnogeograficznej cechy ukształtowania powierzchni Europy
    i Polski
  • opisuje rozmieszczenie surowców mineralnych w Polsce na podstawie mapy tematycznej
  • omawia warunki klimatyczne w Europie
  • charakteryzuje czynniki kształtujące klimat w Polsce
  • omawia wpływ głównych mas powietrza na klimat i pogodę w Polsce
  • odczytuje wartości temperatury powietrza i wielkość opadów atmosferycznych z klimatogramów
  • wyjaśnia, jak powstają najważniejsze wiatry lokalne w Polsce
  • wyjaśnia, na czym polega asymetria dorzeczy Wisły i Odry
  • opisuje na podstawie mapy cechy oraz walory Wisły i Odry
  • wymienia czynniki sprzyjające powodziom w Polsce
  • określa rolę przeciwpowodziową sztucznych zbiorników
  • charakteryzuje i rozpoznaje typy wybrzeży Bałtyku
  • omawia powstawanie gleby
  • wyróżnia najważniejsze cechy wybranych typów gleb na podstawie profili glebowych
  • omawia funkcje lasów
  • omawia na podstawie mapy Polski przestrzenne zróżnicowanie lesistości
    w Polsce
  • ocenia rolę parków narodowych
    i innych form ochrony przyrody
    w zachowaniu naturalnych walorów środowiska przyrodniczego

Uczeń:

  • rozróżnia konsekwencje położenia geograficznego oraz politycznego Polski
  • charakteryzuje jednostki geologiczne Polski
  • wskazuje na mapach Europy i Polski obszary, na których występowały ruchy górotwórcze
  • przedstawia proces powstawania lodowców
  • wykazuje pasowość rzeźby terenu Polski
  • przedstawia czynniki kształtujące rzeźbę powierzchni Polski
  • rozpoznaje główne skały występujące
    na terenie Polski
  • podaje przykłady gospodarczego wykorzystania surowców mineralnych
    w Polsce
  • opisuje pogodę kształtowaną przez główne masy powietrza napływające nad teren Polski
  • opisuje na podstawie map tematycznych rozkład temperatury powietrza oraz opadów atmosferycznych w Polsce
  • omawia ważniejsze typy jezior w Polsce
  • analizuje konsekwencje stosowania różnych metod ochrony przeciwpowodziowej
  • omawia największe powodzie w Polsce
    i ich skutki
  • omawia niszczącą i budującą działalność Bałtyku
  • omawia procesy i czynniki glebotwórcze
  • opisuje typy lasów w Polsce
  • opisuje unikalne na skalę światową obiekty przyrodnicze objęte ochroną
    na terenie Polski

 

Uczeń:

  • wykazuje konsekwencje rozciągłości południkowej i rozciągłości równoleżnikowej Polski i Europy
  • wykazuje zależność między występowaniem ruchów górotwórczych w Europie a współczesnym ukształtowaniem powierzchni Polski
  • wykazuje zależność między występowaniem zlodowaceń w Europie a współczesnym ukształtowaniem powierzchni Polski
  • opisuje wpływ wydobycia surowców mineralnych na środowisko przyrodnicze
  • wykazuje wpływ zmienności pogody
    w Polsce na rolnictwo, transport
    i turystykę
  • ocenia znaczenie gospodarcze rzek
    i jezior w Polsce
  • omawia na wybranych przykładach wpływ wylesiania dorzeczy, regulacji koryt rzecznych, stanu wałów przeciwpowodziowych, zabudowy obszarów zalewowych i sztucznych zbiorników wodnych na wezbrania oraz występowanie i skutki powodzi w Polsce
  • wymienia główne źródła zanieczyszczeń Morza Bałtyckiego
  • ocenia przydatność przyrodniczą
    i gospodarczą lasów w Polsce
  • podaje argumenty przemawiające
    za koniecznością zachowania walorów dziedzictwa przyrodniczego
  • planuje wycieczkę do parku narodowego lub rezerwatu przyrody

 

2. Ludność i urbanizacja w Polsce

Uczeń:

  • wymienia nazwy państw sąsiadujących
    z Polską
  • wskazuje na mapie administracyjnej Polski poszczególne województwa i ich stolice
  • wyjaśnia znaczenie terminów: przyrost naturalny, współczynnik przyrostu naturalnego, wyż demograficzny, niż demograficzny
  • wymienia na podstawie danych statystycznych państwa o różnym współczynniku przyrostu naturalnego
    w Europie
  • wyjaśnia znaczenie terminów: piramida płci i wieku, średnia długość trwania życia
  • odczytuje dane dotyczące struktury płci i wieku oraz średniej długości trwania życia w Polsce na podstawie danych statystycznych
    • wyjaśnia znaczenie terminu gęstość zaludnienia
    • wymienia czynniki wpływające
      na rozmieszczenie ludności w Polsce
    • wyjaśnia znaczenie terminów: migracja, emigracja, imigracja, saldo migracji, przyrost rzeczywisty, współczynnik przyrostu rzeczywistego
    • wyjaśnia znaczenie terminu migracje wewnętrzne
    • wymienia przyczyny migracji wewnętrznych
    • odczytuje dane dotyczące wielkości
      i kierunków emigracji z Polski
    • wymienia główne skupiska Polonii
    • wymienia mniejszości narodowe
      w Polsce
    • wskazuje na mapie Polski regiony zamieszkiwane przez mniejszości narodowe
    • wyjaśnia znaczenie terminów: struktura zatrudnienia, bezrobocie, stopa bezrobocia, ludność aktywna zawodowo
    • odczytuje z danych statystycznych wielkość zatrudnienia w poszczególnych sektorach gospodarki
    • odczytuje z mapy zróżnicowanie przestrzenne bezrobocia w Polsce
      i w Europie
    • wyjaśnia znaczenie terminów: miasto, wskaźnik urbanizacji, aglomeracja monocentryczna, aglomeracja policentryczna (konurbacja)
    • wymienia największe miasta Polski
      i wskazuje je na mapie
    • wymienia funkcje miast
    • odczytuje z danych statystycznych wskaźnik urbanizacji w Polsce
      i w wybranych krajach Europy
  • wymienia przyczyny migracji do stref podmiejskich
  • wymienia przyczyny wyludniania się wsi oddalonych od dużych miast

Uczeń:

  • wymienia przykłady terytoriów zależnych należących do państw europejskich
  • prezentuje na podstawie danych statystycznych zmiany liczby ludności Europy i Polski po II wojnie światowej
  • omawia na podstawie wykresu przyrost naturalny w Polsce w latach 1946–2018
  • omawia przestrzenne zróżnicowanie współczynnika przyrostu naturalnego
    w Polsce
  • omawia na podstawie danych statystycznych średnią długość trwania życia Polaków na tle europejskich społeczeństw
  • wyjaśnia, czym są ekonomiczne grupy wieku
  • wyjaśnia przyczyny zróżnicowania gęstości zaludnienia w Polsce
  • omawia na podstawie mapy tematycznej przestrzenne zróżnicowanie gęstości zaludnienia
    w Polsce
  • podaje najważniejsze cechy migracji wewnętrznych w Polsce
  • wymienia główne przyczyny migracji zagranicznych w Polsce
  • określa kierunki napływu imigrantów
    do Polski
  • wskazuje na mapie województw podlaskiego i zachodniopomorskiego obszary o dużym wzroście liczby ludności
  • charakteryzuje mniejszości narodowe, mniejszości etniczne i społeczności etniczne w Polsce
  • podaje przyczyny bezrobocia w Polsce
  • porównuje wielkość bezrobocia
    w Polsce i innych krajach europejskich na podstawie danych statystycznych
  • podaje przyczyny rozwoju największych miast w Polsce
  • podaje przykłady miast o różnych funkcjach w Polsce
  • wymienia typy zespołów miejskich
    w Polsce i podaje ich przykłady
  • wskazuje różnice między aglomeracją monocentryczną a aglomeracją policentryczną
  • omawia przyczyny migracji do stref podmiejskich

Uczeń:

  • omawia zmiany na mapie politycznej Europy w drugiej połowie XX w.
  • oblicza współczynnik przyrostu naturalnego
  • podaje przyczyny zróżnicowania przyrostu naturalnego w Europie
    i w Polsce
  • omawia czynniki wpływające na liczbę urodzeń w Polsce
  • porównuje udział poszczególnych grup wiekowych ludności w Polsce na podstawie danych statystycznych
  • oblicza wskaźnik gęstości zaludnienia Polski
  • opisuje na podstawie mapy cechy rozmieszczenia ludności w Polsce
  • opisuje skutki migracji zagranicznych
    w Polsce
  • porównuje przyrost rzeczywisty ludności w Polsce i w wybranych państwach Europy
  • omawia przyczyny migracji wewnętrznych w Polsce
  • wskazuje na mapie województw podlaskiego i zachodniopomorskiego gminy o dużym spadku liczby ludności
  • analizuje współczynnik salda migracji
    na przykładzie województw zachodniopomorskiego i podlaskiego
  • porównuje strukturę narodowościową ludności Polski ze strukturą narodowościową ludności w wybranych państwach europejskich
  • określa na podstawie danych statystycznych różnice między strukturą zatrudnienia ludności w poszczególnych województwach
  • porównuje stopę bezrobocia
    w wybranych krajach europejskich
  • charakteryzuje funkcje wybranych miast w Polsce
  • omawia przyczyny rozwoju miast
    w Polsce
  • porównuje wskaźnik urbanizacji
    w Polsce i wybranych krajach Europy
  • analizuje rozmieszczenie oraz wielkość miast w Polsce
  • omawia na podstawie map tematycznych zmiany liczby ludności
    w strefach podmiejskich Krakowa
    i Warszawy

 

 

Uczeń:

  • omawia podział administracyjny Polski
  • omawia na podstawie danych statystycznych uwarunkowania przyrostu naturalnego w Polsce na tle Europy
  • omawia strukturę płci i strukturę wieku ludności Polski na tle tych struktur w wybranych państwach europejskich na podstawie piramidy płci i wieku
  • omawia przyrodnicze i pozaprzyrodnicze czynniki wpływające na rozmieszczenie ludności w wybranych państwach Europy i Polski
  • oblicza przyrost rzeczywisty i współczynnik przyrostu rzeczywistego w Polsce
  • charakteryzuje skutki migracji wewnętrznych w Polsce
  • wyjaśnia wpływ migracji na strukturę wieku ludności obszarów wiejskich
  • omawia przyczyny rozmieszczenia mniejszości narodowych w Polsce
  • przedstawia strukturę wyznaniową Polaków na tle innych państw Europy
  • omawia strukturę zatrudnienia wg działów gospodarki w poszczególnych województwach
  • analizuje wielkość miast w Polsce i ich rozmieszczenie wg grup wielkościowych
  • omawia pozytywne i negatywne skutki urbanizacji
  • omawia wpływ migracji do stref podmiejskich na przekształcenie struktury demograficznej okolic Krakowa i Warszawy
  • określa zmiany w użytkowaniu
    i zagospodarowaniu stref podmiejskich na przykładzie Krakowa i Warszawy

 

 

Uczeń:

  • analizuje na podstawie dostępnych źródeł ekonomiczne skutki utrzymywania się niskich lub ujemnych wartości współczynnika przyrostu naturalnego w krajach Europy i Polski
  • analizuje konsekwencje starzenia się społeczeństwa europejskiego
  • analizuje skutki nierównomiernego rozmieszczenia ludności w Polsce
  • ocenia skutki migracji zagranicznych
    w Polsce i w Europie
  • ukazuje na wybranych przykładach wpływ procesów migracyjnych
    na strukturę wieku i zmiany zaludnienia obszarów wiejskich
  • omawia na podstawie dostępnych źródeł problemy mniejszości narodowych w Europie i w Polsce
  • analizuje na podstawie dostępnych źródeł skutki bezrobocia w Polsce
  • omawia na podstawie dostępnych źródeł zmiany zachodzące w procesie urbanizacji w Polsce po II wojnie światowej
  • identyfikuje na wybranych przykładach związki między rozwojem dużych miast a zmianami w użytkowaniu
    i zagospodarowaniu terenu, w stylu zabudowy oraz w strukturze demograficznej w strefach podmiejskich

 

3. Rolnictwo i przemysł Polski

Uczeń:

  • wymienia funkcje rolnictwa
  • wymienia przyrodnicze
    i pozaprzyrodnicze warunki rozwoju rolnictwa w Polsce
  • wymienia na podstawie map tematycznych regiony rolnicze w Polsce
  • wyjaśnia znaczenie terminów: plon, zbiór, areał
  • wymienia główne uprawy w Polsce
  • wskazuje na mapie główne obszary upraw w Polsce
  • wyjaśnia znaczenie terminów: chów, pogłowie
  • wymienia główne zwierzęta gospodarskie w Polsce
  • wskazuje na mapie obszary chowu zwierząt gospodarskich
  • dokonuje podziału przemysłu na sekcje
    i działy
  • wymienia funkcje przemysłu
  • wymienia podstawowe cechy gospodarki centralnie sterowanej
    i gospodarki rynkowej
  • wymienia źródła energii
  • wymienia typy elektrowni
  • wskazuje na mapie największe elektrownie w Polsce
  • wymienia główne źródła energii
    w województwach pomorskim i łódzkim
  • wymienia największe porty morskie
    w Polsce i wskazuje je na mapie
  • wymienia źródła zanieczyszczeń środowiska przyrodniczego
  • podaje przyczyny kwaśnych opadów

Uczeń:

  • opisuje warunki przyrodnicze
    i pozaprzyrodnicze rozwoju rolnictwa
    w Polsce
  • prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę wielkościową gospodarstw rolnych w Polsce
  • przedstawia znaczenie gospodarcze głównych upraw w Polsce
  • prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę upraw w Polsce
  • wymienia główne rejony warzywnictwa
    i sadownictwa w Polsce
  • przedstawia znaczenie gospodarcze produkcji zwierzęcej w Polsce
  • wymienia czynniki lokalizacji chowu bydła, trzody chlewnej i drobiu w Polsce
  • omawia cechy polskiego przemysłu
  • wymienia przyczyny zmian w strukturze przemysłu Polski
  • omawia cechy gospodarki Polski przed 1989 rokiem i po nim
  • lokalizuje na mapie Polski elektrownie cieplne, wodne i niekonwencjonalne
  • opisuje wielkość produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych
  • podaje przyczyny rozwoju energetyki wiatrowej i słonecznej
    w województwach pomorskim i łódzkim
  • opisuje na podstawie danych statystycznych wielkość przeładunków w polskich portach morskich
  • omawia rodzaje zanieczyszczeń i ich źródła

Uczeń:

  • przedstawia rolnictwo jako sektor gospodarki oraz jego rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju
  • charakteryzuje regiony rolnicze
    o najkorzystniejszych warunkach
    do produkcji rolnej w Polsce
  • przedstawia strukturę użytkowania ziemi w Polsce na tle innych krajów Europy
  • prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę chowu zwierząt gospodarskich w Polsce
  • przedstawia przemysł jako sektor gospodarki i jego rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju
  • opisuje rozmieszczenie przemysłu
    w Polsce
  • omawia strukturę zatrudnienia
    w konurbacji katowickiej i aglomeracji łódzkiej przed 1989 rokiem
  • prezentuje na podstawie danych statystycznych strukturę produkcji energii elektrycznej w Polsce na tle wybranych krajów Europy
  • wyjaśnia wpływ warunków pozaprzyrodniczych na wykorzystanie OZE w województwach pomorskim
    i łódzkim
  • opisuje na podstawie danych statystycznych strukturę przeładunków w polskich portach morskich
  • opisuje strukturę połowów ryb w Polsce
  • charakteryzuje wpływ poszczególnych sektorów gospodarki na stan środowiska
  • wymienia źródła zanieczyszczeń komunalnych

Uczeń:

  • omawia poziom mechanizacji
    i chemizacji rolnictwa w Polsce
  • charakteryzuje czynniki wpływające
    na rozmieszczenie upraw w Polsce
  • porównuje produkcję roślinną w Polsce na tle produkcji w innych krajach Europy
  • porównuje produkcję zwierzęcą
    w Polsce na tle produkcji w innych krajach Europy
  • omawia rozwój przemysłu w Polsce
    po II wojnie światowej
  • analizuje przyczyny i skutki restrukturyzacji polskiego przemysłu
  • opisuje zmiany, które zaszły
    w strukturze produkcji po 1989 roku
    w konurbacji katowickiej i aglomeracji łódzkiej
  • omawia na podstawie dostępnych źródeł zmiany zachodzące współcześnie w polskiej energetyce
  • wymienia korzyści płynące
    z wykorzystania źródeł odnawialnych
    do produkcji energii
  • analizuje dane statystyczne dotyczące liczby farm wiatrowych w Łódzkiem
    i Pomorskiem
  • określa na podstawie dostępnych źródeł uwarunkowania rozwoju gospodarki morskiej w Polsce
  • omawia rozwój przemysłu stoczniowego w Polsce
  • analizuje na podstawie danych statystycznych stopień zanieczyszczenia wód śródlądowych
  • omawia skutki zanieczyszczenia środowiska naturalnego

Uczeń:

  • przedstawia korzyści dla polskiego rolnictwa wynikające z członkostwa naszego kraju w Unii Europejskiej
  • dokonuje na podstawie danych statystycznych analizy zmian pogłowia wybranych zwierząt gospodarskich
    w Polsce po 2000 roku i wyjaśnia ich przyczyny
  • wykazuje na podstawie dostępnych źródeł wpływ przemian politycznych
    i gospodarczych w Polsce po 1998 roku na zmiany struktury zatrudnienia
    w wybranych regionach kraju
  • analizuje na wybranych przykładach warunki przyrodnicze
    i pozaprzyrodnicze sprzyjające produkcji energii ze źródeł odnawialnych
    i nieodnawialnych lub ograniczające tę produkcję oraz określa ich wpływ
    na rozwój energetyki
  • przedstawia perspektywy rozwoju gospodarki morskiej w Polsce
  • ustala na podstawie dostępnych źródeł, w których regionach w Polsce występuje największe zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego

4. Usługi w Polsce

Uczeń:

  • podaje przykłady różnych rodzajów usług w Polsce
  • wyjaśnia znaczenie terminu komunikacja
  • wyróżnia rodzaje transportu w Polsce
  • wskazuje na mapie Polski porty morskie oraz lotnicze
  • wyróżnia rodzaje łączności
  • wyjaśnia znaczenie terminów: centra logistyczne, spedycja
  • wyjaśnia znaczenie terminów: eksport, import, bilans handlu zagranicznego
  • wymienia państwa będące głównymi partnerami handlowymi Polski
  • wyjaśnia znaczenie terminów: turystyka, walory turystyczne, infrastruktura turystyczna
  • wymienia regiony turystyczne Polski
    i wskazuje je na mapie
  • wymienia główne atrakcje turystyczne wybrzeża Bałtyku i Małopolski
  • Uczeń:
  • omawia zróżnicowanie usług w Polsce
  • omawia rodzaje transportu lądowego
    w Polsce
  • omawia na podstawie map tematycznych gęstość dróg kołowych
    w Polsce
  • omawia na podstawie mapy tematycznej gęstość sieci kolejowej
    w Polsce
  • omawia na podstawie danych statystycznych stan morskiej floty transportowej w Polsce
  • omawia na podstawie mapy sieć autostrad i dróg ekspresowych
  • wymienia towary, które dominują
    w polskim handlu zagranicznym
  • wymienia rodzaje usług, które rozwijają się dzięki wzrostowi ruchu turystycznego
  • omawia czynniki rozwoju turystyki
  • wymienia polskie obiekty znajdujące się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO i wskazuje je na mapie

Uczeń:

  • przedstawia usługi jako sektor gospodarki oraz ich rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju
  • charakteryzuje udział poszczególnych rodzajów transportu w przewozach pasażerów i ładunków
  • omawia ruch pasażerski w portach lotniczych Polski
  • podaje przyczyny nierównomiernego dostępu do środków łączności
    na terenie Polski
  • wymienia główne inwestycje przemysłowe we Wrocławiu i w jego okolicach
  • wskazuje na mapie tematycznej przykłady miejsc, w których przebieg autostrad i dróg ekspresowych sprzyja powstawaniu centrów logistycznych
  • przedstawia przyczyny niskiego salda bilansu handlu zagranicznego w Polsce
  • charakteryzuje polskie obiekty znajdujące się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO
  • charakteryzuje na przykładach walory turystyczne Polski
  • wskazuje na mapie położenie głównych atrakcji wybrzeża Bałtyku i Małopolski

Uczeń:

  • wyjaśnia przyczyny zróżnicowania sieci transportowej w Polsce
  • określa znaczenie transportu w rozwoju gospodarczym Polski
  • prezentuje na podstawie dostępnych źródeł problemy polskiego transportu wodnego i lotniczego
  • określa znaczenie łączności w rozwoju gospodarczym Polski
  • omawia rolę transportu morskiego
    w rozwoju innych działów gospodarki
  • ocenia znaczenie handlu zagranicznego dla polskiej gospodarki
  • analizuje na podstawie dostępnych źródeł wpływy z turystyki w Polsce
    i w wybranych krajach Europy
  • ocenia na podstawie dostępnych źródeł atrakcyjność turystyczną wybranego regionu Polski
  • analizuje dane statystyczne dotyczące ruchu turystycznego nad Morzem Bałtyckim i w Krakowie
  • określa wpływ walorów przyrodniczych wybrzeża Bałtyku oraz dziedzictwa kulturowego Małopolski na rozwój turystyki na tych obszarach

Uczeń:

  • identyfikuje związki między przebiegiem autostrad a lokalizacją przedsiębiorstw przemysłowych oraz centrów logistycznych i handlowych
    na wybranym obszarze kraju
  • identyfikuje związki między transportem morskim a lokalizacją inwestycji przemysłowych i usługowych
    na przykładzie Trójmiasta
  • podaje przykłady sukcesów polskich firm na arenie międzynarodowej
  • ocenia na podstawie dostępnych źródeł poziom rozwoju turystyki zagranicznej
    w Polsce na tle innych krajów Europy
  • omawia na podstawie dostępnych źródeł zmiany, które zaszły
    w geograficznych kierunkach wymiany międzynarodowej Polski

 

 

5. Mój region i moja mała ojczyzna

Uczeń:

  • wyjaśnia znaczenie terminu region
  • wskazuje położenie swojego regionu
    na mapie ogólnogeograficznej Polski
  • wymienia i wskazuje na mapie ogólnogeograficznej sąsiednie regiony
  • wymienia najważniejsze walory przyrodnicze regionu
  • wyjaśnia znaczenie terminu mała ojczyzna
  • wskazuje na mapie ogólnogeograficznej Polski, na mapie topograficznej lub
    na planie miasta obszar małej ojczyzny
  • przedstawia źródła informacji o małej ojczyźnie
  • wymienia walory środowiska geograficznego małej ojczyzny

 

Uczeń:

  • charakteryzuje środowisko przyrodnicze regionu oraz określa jego główne cechy na podstawie map tematycznych
  • rozpoznaje skały występujące
    w regionie miejsca zamieszkania
  • wyróżnia najważniejsze cechy gospodarki regionu na podstawie danych statystycznych i map tematycznych
  • określa obszar utożsamiany z własną małą ojczyzną jako symboliczną przestrzenią w wymiarze lokalnym
  • rozpoznaje w terenie obiekty charakterystyczne dla małej ojczyzny
    i decydujące o jej atrakcyjności

 

Uczeń:

  • wyjaśnia uwarunkowania zróżnicowania środowiska przyrodniczego w swoim regionie
  • analizuje genezę rzeźby terenu swojego regionu
  • prezentuje główne cechy struktury demograficznej ludności regionu
  • prezentuje główne cechy gospodarki regionu
  • opisuje walory środowiska geograficznego małej ojczyzny
  • omawia historię małej ojczyzny
    na podstawie dostępnych źródeł

 

Uczeń:

  • przedstawia w dowolnej formie (np. prezentacji multimedialnej, plakatu, wystawy fotograficznej) przyrodnicze
    i kulturowe walory swojego regionu
  • prezentuje na podstawie informacji wyszukanych w różnych źródłach
    i w dowolnej formie (np. prezentacji multimedialnej, plakatu, wystawy fotograficznej) atrakcyjność osadniczą oraz gospodarczą małej ojczyzny jako miejsca zamieszkania i rozwoju określonej działalności gospodarczej

 

Uczeń:

  • projektuje na podstawie wyszukanych informacji trasę wycieczki krajoznawczej po własnym regionie
  • wykazuje na podstawie obserwacji terenowych przeprowadzonych
    w wybranym miejscu własnego regionu zależności między elementami środowiska geograficznego
  • planuje wycieczkę po swojej małej ojczyźnie
  • projektuje na podstawie własnych obserwacji terenowych działania służące zachowaniu walorów środowiska geograficznego (przyrodniczego i kulturowego) oraz poprawie warunków życia lokalnej społeczności
  • podaje przykłady osiągnięć Polaków
    w różnych dziedzinach życia społeczno-
    -gospodarczego na arenie międzynarodowej



[1] Szarym kolorem oznaczono dodatkowe wymagania edukacyjne.